Beskid Sądecki

Beskid Sądecki to idealne miejsce dla turystyki pobytowej oraz wypoczynku świątecznego. Od wielu lat tutejsze uzdrowiska: Krynica Zdrój, Muszyna Zdrój, Złockie, Wierchomla, Żegiestów, Łomnica, Piwniczna Zdrój są miejscem wypoczynku dla wielu kuracjuszy przybywających w celu podreperowania zdrowia do sanatoriów. Każdej zimy przyjeżdżają tu również tysiące amatorów zimowego szaleństwa. Największym skarbem Beskidu Sądeckiego są jednak wody mineralne, dobrze znane każdemu ze sklepowych półek.

Beskid Sądecki to dwa pasma górskie: Radziejowej i Jaworzyny, rozcięte malowniczym przełomem Popradu. Położone są we wschodniej Małopolsce, przy granicy ze Słowacją. Zakola Popradu są tak głębokie, ze miejscami nurt zawraca nawet o 180 stopni, tworząc dwa półwyspy: Łopatę Polską i Słowacką. Jest to jedno z najpiękniejszych miejsc w Beskidach. Nazwa Beskid Sądecki wywodzi się od dwóch miast położonych w pobliskiej kotlinie: Starego Sącza (z zabytkowym klasztorem Klarysek oraz ołtarzem - pamiątką po wizycie Jana Pawła II) i Nowego Sącza (tutaj warto odwiedzić Sądecki Park Etnograficzny – skansen pokazujący kulturę ludową regionu).

Warunki klimatyczne oraz naturalne zasoby wykorzystywane są do leczenia wielu schorzeń. Do dziś jest to najbardziej znane zagłębie balneologiczne w Polsce. Występują tu wysoko zmineralizowane szczawy, bogate w dwutlenek węgla, o dużej zawartości wapnia, magnezu, potasu, selenu. Specyficzny mikroklimat panujący w dolinie Popradu sprzyja leczeniu wielu schorzeń. Do Piwnicznej, Żegiestowa, Muszyny, Złockiego przyjeżdżają osoby z chorobami układu trawienia, układu oddechowego. Uzdrowisko Krynica-Zdrój specjalizuje się również w leczeniu chorób układu krążenia, układu moczowego oraz chorób kobiecych.

Szczególnie warto odwiedzić Krynicę. Obowiązkowe jest tutaj kosztowanie wód mineralnych w licznych pijalniach (zdroje: Jan, Zuber, Słotwinka). Niepowtarzalny urok Krynicy podkreślają liczni artyści: malarze i rzeźbiarze sprzedający swe prace na deptaku wśród spacerujących kuracjuszy.

Region Beskidu Sądeckiego jest niezwykle cenny przyrodniczo. W 1987 utworzono Popradzki Park Krajobrazowy. Wytyczono tu także obszar chroniony przez sieć Natura 2000 o nazwie Ostoja Popradzka w celu zachowania cennych gatunków zwierząt. Jednymi z nich są nietoperze (nocek duży i podkowiec mały) mające swoje jedne z ważniejszych siedlisk na poddaszu cerkwi w Krynicy Wsi.

Do największych i najciekawszych atrakcji przyrodniczych należą:

  • Mofety im. Henryka Świdzińskiego – miejsce unikatowe w Polsce i rzadko spotykane w Europie. Z dna potoku, z wielu otworów, głośno bulgocząc wydobywa się na powierzchnię suchy dwutlenek węgla - pozostałość dawnych procesów wulkanicznych. Jest to pomnik przyrody nieożywionej, znajdujący się w górnej części doliny Złockiego.
  • Diabelski Kamień– forma ostańca skalnego na stokach Jaworzyny, powstała w wyniku procesów erozyjnych o charakterystycznym kształcie. Chroniona jest jako pomnik przyrody nieożywionej. Z miejscem tym wiąże się legenda o diable, który chciał zniszczyć cudowne źródło wody zakrywając je w nocy wielkim głazem. Na szczęście nie zdążył. Kiedy leciał nad Jaworzyną zapiał kur. Czart upuścił kamień na wschodnich stokach góry, gdzie turyści oglądają go po dziś dzień.
  • Rezerwat Obrożyska – obszar na górze Mikowej koło Muszyny, chroniący las mieszany z przewagą lip. Na jego terenie wytyczono ścieżkę przyrodniczą. Ciekawostką jest, że właśnie z tych lip korzystał sam mistrz Witt Stwosz rzeźbiąc słynny ołtarz do Kościoła Mariackiego w Krakowie.
  • Liczne źródła, w których skosztować można świeżej, orzeźwiającej wody mineralnej.

Beskid Sądecki to przede wszystkim jedno z najlepszych miejsc w Polsce na aktywny, zimowy wypoczynek. Na Jaworzynę Krynicką (1114 m n.p.m.), z Czarnego Potoku w ciągu kilkunastu minut można wjechać nowoczesną kolejką gondolową. Działają także liczne wyciągi orczykowe. Jest tu wiele różnych tras, o zróżnicowanej trudności i długości. Każdy znajdzie coś dla siebie. Na snowboardzistów czeka snow-park. Miłośnicy zimowego szaleństwa mogą zjechać najdłuższą oświetloną nartostradą w Polsce. Ze szczytu rozpościera się przepiękna panorama, a przy odrobinie szczęścia można zobaczyć Tatry i Bieszczady. Kolejną stacją narciarską jest kompleks o nazwie Dwie Doliny Muszyna-Wierchomla, oferujący dwa wyciągi krzesełkowe, liczne orczyki oraz hotel SPA. Obie stacje są w ostatnich latach intensywnie rozbudowywane. Planowane są także inwestycje na najbliższe lata, prowadzące ostatecznie do stworzenia ogromnego kompleksu łączącego 7 dolin. Trasy narciarskie czekają również na narciarzy w Krynicy, Słotwinach, Tyliczu, Powroźniku, Piwnicznej, Rytrze i Kokuszce.

Pasma Beskidu Sądeckiego to także świetnie przygotowane szlaki turystyczne o różnym stopniu trudności. Na miłośników pieszych wędrówek czekają schroniska górskie na Hali Łabowskiej, Jaworzynie Krynickiej, Obidzy, Przehybie, pod Beseśnikiem, Bacówka nad Wierchomlą, Chata Kordowiec i Chata Cyrla. Warto odwiedzić te strony szczególnie jesienią, kiedy buki przybierają bajeczne barwy we wszystkich odcieniach czerwieni i potrafią wywrzeć niezapomniane wrażenie. Są one idealne nie tylko na długie piesze wycieczki, ale też bardzo atrakcyjne do jazdy na rowerze, czy jazdy konnej.

Beskid Sądecki to region bogaty kulturowo. Można znaleźć tu liczne ślady osadnictwa rozwiniętego już w czasach średniowiecza. Świadczą o tym ruiny zamków w Muszynie i Rytrze, które dawniej strzegły drogi handlowej na południe. Przez Beskid Sądecki prowadzi szlak architektury drewnianej. Niemal w każdej miejscowości odnaleźć można zabytkową połemkowską cerkiewkę. W Krynicy, od 1967 roku corocznie odbywa się w lecie Europejski Festiwal im. Jana Kiepury przyciągający miłośników śpiewów operowych. W Krynicy żył i tworzył również, chyba najbardziej znany w Polsce malarz-prymitywista, Nikifor Krynicki (Epifaniusz Drowniak), pochodzenia łemkowskiego. Niedoceniany przez wiele lat, rysował otaczający go świat na małych tekturach. Wiele jego prac zgromadzono w Krynicy w muzeum „Romanówka”. Na przyjezdnych w te strony czekają też liczne karczmy w Krynicy, Żegiestowie i Łomnicy, gdzie można skosztować wspaniałych potraw regionalnych, takich jak pierogi z kaszą i bryndzą, rydze smażone na maśle na patelni, pstrąg z grilla.

Region Beskidu Sądeckiego graniczny za Słowacją. Drogowe przejścia graniczne znajdują się w Piwnicznej i Leluchowie. Przebywając tu warto poświęcić chociaż dzień na wizytę u naszych południowych sąsiadów, czy to na zwiedzenie zamku w Starej Luboli, czy odwiedzenie Bardejowa – miasta wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, czy też na gorące kąpiele w basenach termalnych we Vrbowie lub Popradzie.

autor: Joanna Kołodziejczyk
Odwiedziłeś interesujące miejsca, masz ciekawe wspomnienia z wypraw po Polsce, chciałbyś je zaprezentować użytkownikom ruszajwpolske ? Zajrzyj do sekcji Współpraca i skontaktuj się z nami.