Góry Świętokrzyskie to jedne z najniższych, ale zarazem najstarszych gór w Polsce. Ich położenie w centrum województwa świętokrzyskiego a zarazem niemal w centrum Polski pozwala na dogodny dojazd z każdego miejsca w kraju.
Najcenniejszą faunę i florę, często o charakterze reliktowym objęto ochroną Świętokrzyskiego Parku Narodowego oraz wielu parków krajobrazowych, rezerwatów i pomników przyrody. Dąb Bartek to niezwykły okaz drzewny, który koniecznie trzeba zobaczyć będąc w Bartkowie. Wokół tego drzewa krąży wiele legend. Ponoć odpoczywał pod nim Bolesław Krzywousty a Jan III Sobieski podczas powrotu z wyprawy wiedeńskiej włożył do dziupli butelkę wina, szablę i rusznicę turecką.. Czy naprawdę? Pewne jest, że dąb liczy ok. 700 lat (tradycja wskazuje nawet na 1200) a tym samym można zaliczyć go do najstarszych drzew w Polsce. Do najciekawszych pomników przyrody nieożywionej należą: źródło Burzący Stok, formacje skalne: Brama Piekielna i Piekło Dalejowskie. W Górach Świętokrzyskich znajdują się cenne lasy jodłowo-bukowe (Puszcza Jodłowa) oraz największe w Polsce skupisko modrzewia polskiego (rezerwat „Modrzewie”).
W Nowej Słupi każdy powinien koniecznie zobaczyć Figurę Pielgrzyma – kamienny pomnik pątnika. Legenda mówi, że ów pielgrzym grzesząc pychą został zamieniony za karę w kamień. Od tego czasu posuwa się w stronę sanktuarium co roku o jedno ziarenko pisaku. Kiedy do niego wreszcie dotrze ma nastąpić koniec świata.. W Nowej Słupi można poznać najciekawsze krajoznawczo atrakcje – związane z rozwojem gospodarczym regionu. Przed tysiącami lat, miejscowa ludność, zamiast uprawiać rolę wolała pozyskiwać bogactwa naturalne oraz próbować je przetwarzać. Dzięki temu region posiada tak bogate tradycje w górnictwie i hutnictwie żelaza oraz metali kolorowych. Zainteresowani powinni udać się do Muzeum Starożytnego Hutnictwa im. Stanisława Radwana, aby zobaczyć stanowiska i dokumentacje prac archeologicznych, które wykazały, że od II w. p.n.e. do V w. n.e. zajmowano się tu hutnictwem. W okolicy odnaleziono w sumie prawie 2 tysiące dymarek – pieców, w których dokonywano wytopu żelaza. Nazwa wywodzi się od sposobu doprowadzania do nich powietrza: dymania miechami. Dziś te tradycje upamiętnia odbywająca się co roku impreza „Dymarki Świętokrzyskie”, podczas której wytapia się żelazo właśnie tą archaiczną metodą.
W regionie od XIV wieku wydobywa się również surowce skalne: marmury chęcińskie, piaskowiec szydłowiecki. Od niepamiętnych czasów eksploatuje się tu krzemień. W Krzemionkach Opatowskich, gdzie urabia się szczególnie cenny krzemień pasiasty, zwiedzać można dawną kopalnię oraz towarzyszącą jej zrekonstruowaną osadę neolityczną. Jest to równocześnie jedna z największych atrakcji turystycznych w całym województwie świętokrzyskim.
Ciekawą miejscowością jest Święta Katarzyna. Zobaczyć można tu średniowieczny zespół klasztorny wraz z kościołem św. Katarzyny, a także kapliczkę Żeromskiego z początku XIX w. Pisarz złożył na niej podpis kiedy wracał z wycieczki na Łysicę. Można go odszukać na południowej ścianie. Wierzący w uzdrawiającą moc wody powinni odnaleźć źródełko koło Kapliczki św. Franciszka.
Przebywającym w Górach Świętokrzyskich polecam udanie się na wycieczki do leżących w pobliżu ciekawych miejsc:
- Jaskinia Raj. Oglądać można w niej najbogatsze w Polsce nacieki wapienne a także ślady obozowiska neandertalskich łowców.
- Park Jurajski w Bałtowie. Odwiedzający oglądają modele dinozaurów oraz ekspozycję skamieniałości z okresu jurajskiego.
- Kielce. Jest to gospodarcze i turystyczne centrum regionu. Tutaj Stanisław Staszic założył Szkołę Akademiczno-Górniczą - pierwszą tego typu w Polsce. Najważniejszym zabytkiem jest dawny Pałac Biskupów Krakowskich. Do nietypowych miejsc należą Muzeum Zabawkarstwa i „Muzeum lat szkolnych Stefana Żeromskiego”.
- Chęciny. Na wysokim wzgórzu znajdują się ruiny zamku królewskiego datowanego na XIII/XIV wiek. W pobliżu znajduje się kamieniołom marmurów chęcińskich – stąd wydobyto monolit na Kolumnę Zygmunta III w Warszawie.
- Tokarnia. Park etnograficzny (Muzeum Wsi Kieleckiej) to jeden z największych skansenów w Polsce. Oglądać można tutaj prawdziwą wioskę sprzed ok. 200 lat: chałupy, warsztaty rzemieślnicze, dwór z Suchedniowa, kościół, wiatrak, kuźnię, spichlerz, aptekę, sklepik.
- Oblęgorek. W eklektycznym pałacyku utworzono muzeum Henryka Sienkiewicza.
- Ujazd. Ruiny olbrzymiej fortecy Krzyżtopór, która do czasu wybudowania Wersalu była największą w Europie do dziś zadziwiają zwiedzających swym ogromem.
W samym regionie świętokrzyskim jest jeszcze więcej atrakcyjnych miejscowości godnych odwiedzenia: Bodzentyn, Klimontów, Wąchock, Mnichów, Opatów, Szydłów, Zawichost, Ostrowiec Świętokrzyski, Starachowice, Skarżysko-Kamienna.
