Okolice Suwałk mają dość zróżnicowany krajobraz. Jego autorem jest lądolód skandynawski, który pozostawił na tych ziemiach niezliczone wzgórza morenowe i piękne jeziora. Region graniczy od południa z doliną Biebrzy, która jest mocno zabagniona i zalesiona. Atutem Suwalszczyzny jest nieskażona przyroda, wszechobecna zieleń oraz liczne rzeki i jeziora. Jednym z większych wzniesień jest Cisowa Góra, z której roztacza się wspaniała panorama na dziewiczą przyrodę regionu. Kształtem przypomina stożek wulkanu, dlatego też niektórzy nazywają ją żartobliwie Suwalską Fudżijamą.
W drzewostanach lasów zdecydowanie przeważają sosny oraz jodły. Są to drzewa w większości wiekowe, wysokie i okazałe. Dzięki surowemu klimatowi zachowało się na obszarze Suwalszczyzny wiele gatunków roślin będących reliktami północnymi: brzoza niska, cis, rosiczka, borówka bagienna.
W regionie wytyczono liczne szlaki turystyczne: piesze, rowerowe oraz wodne. Jeziora i systemy rzeczne turyści wykorzystują do celów rekreacyjnych: żeglarstwa, kajakarstwa i wędkarstwa.
Najbardziej znane miejscowości Suwalszczyzny to:
- Augustów jest miastem leżącym na szlaku tranzytowym z Warszawy do Petersburga. Miasto posiada charakter uzdrowiskowy i jest niezwykle popularne wśród turystów. Charakter leczniczy mają unoszące się w powietrzu oleje eteryczne z drzew iglastych. Augustów ma dobrze rozwiniętą bazę noclegową, plaże, wypożyczalnie sprzętu wodnego i tor do jazdy na nartach wodnych.
- Suwałki zostały założone przez wigierskich kamedułów. Ponieważ temperatura czasami spada tu nawet poniżej -30˚C, okolice Suwałk zwane są polskim biegunem zimna. Suwałki położone są nad Zalewem Arkadia, gdzie znajduje się duża plaża.
- Sejny to miasto zamieszkane w znacznej części przez Litwinów. Przed wojną żyła tu też społeczność żydowska. Do tej pory zachowały się budynki synagog. Przez wiele lat w Sejnach mieściła się siedziba zakonu dominikanów. Dziś uwagę odwiedzających zwraca przede wszystkim barokowa bazylika pod wezwaniem Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. W niej znajduje się gotycka rzeźba szafowa Madonny. Otwiera się tworząc tryptyk. Z Sejn pochodzi sękacz – ciasto wypiekane na rożnie, nad wolnym ogniem.
Zabytkiem hydrotechnicznym z XIX wieku jest Kanał Augustowski, łączący okrężnie Wisłę z Bałtykiem poprzez Biebrzę i Niemen. Jego długość to 101 km z czego w granicach Polski znajduje się 82 km. Składa się na niego rzeka Netta, Czarna Hańcza i liczne jeziora augustowskie. W ramach całego kanału wybudowano 18 śluz.
Będąc na Suwalszczyźnie odwiedźmy Studzieniczną. Wieś obecnie leży już w granicach Augustowa. Swoją dziwną nazwę zawdzięcza, jak łatwo się domyślić, studni. Według miejscowej legendy zawiera ona wodę, która leczy choroby. Główną atrakcją miejscowości jest drewniany, zabytkowy kościół ozdobiony porożami dzikich zwierząt oraz kaplica z cudownym obrazem Matki Boskiej. Miejscowość tą odwiedził Jan Paweł II podczas przedostatniej pielgrzymki do ojczyzny.
Prawdziwą perełką architektury są ruiny neogotyckiego pałacu w Dowspudzie ufundowanego przez Waldemara Paca (generała wojsk polskich i napoleońskich). To z tą wystawną i kosztowną budowlą związane jest przysłowie "Wart Pac pałaca a pałac Paca".
W małej wiosce, Stańczykach znajdują się zabytkowe wiadukty, którymi wiodła nieczynna już dzisiaj trasa kolejowa. Mosty należą do najwyższych w Polsce (36 metrów) i były dawniej idealnym miejscem do skakania na bungie. Dziś teren jest własnością prywatną, a mosty zostały udostępnione do zwiedzania.
Piękne krajobrazy Suwalszczyzny zostały utrwalone na filmach: "Pan Tadeusz" Andrzeja Wajdy, "Dolina Issy" Tadeusza Konwickiego i "Ryś" Stanisława Tyma. Suwalszczyzna kryje w sobie tak wiele pięknych zakątków, zarówno wartościowych przyrodniczo jak i kulturowo, że ciężko ją całą poznać w kilka dni. Najlepiej wybrać się tu więc na dłuższy pobyt. Jeziora są doskonałym miejscem dla lubiących sporty wodne i aktywny wypoczynek a pośród cichej i nietkniętej przyrody każdy będzie mógł się spokojnie zrelaksować i prawdziwie odpocząć.
