Walory uzdrowiskowe Szczawnicy są popularne od połowy XIX wieku. Leczą się tutaj osoby z chorobami układu oddechowego, przewodu pokarmowego, dróg moczowych, a także schorzeń narządów ruchu. Skuteczną kurację zapewniają występujące tutaj szczawy alkaliczne słone oraz wspomniane wspaniałe warunki klimatyczne. Za twórcę kurortu uznaje się jednego z właścicieli Szczawnicy – Józefa Szalaya. Za czasów jego działalności powstały łazienki zdrojowe, wille, pensjonaty, parki z ciekawymi okazami drzew i krzewów, a źródła wód zyskały architektoniczną oprawę. Kolejni właściciele miasteczka - Akademia Umiejętności w Krakowie i hrabia Adam Stadnicki – zadbali o budowę domów wczasowych i zakładu wodoleczniczego, zasadzenie lasów i zapoczątkowali elektryfikacje i kanalizację. Po II wojnie światowej wzniesiono kolejne sanatoria: Górnik, Hutnik, Nauczyciel, Budowlani, Dzwonkówka, Papiernik, Nawigator oraz nowy Zakład Przyrodoleczniczy. Podczas spacerów po Szczawnicy możemy podziwiać zabytkowe obiekty zdrojowe utrzymane w stylu szwajcarskim, urokliwe góralskie domki. Warto również zwrócić uwagę na takie obiekty jak kaplica Matki Boskiej Królowej Nieba w Parku Górnym, fontanna i obelisk dr Dietla na Placu jego imienia, Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej z XIX wieku (dawna pijalnia wody ze zdroju Wanda) w Parku Dolnym oraz neogotycki Kościół św. Wojciecha z 1892 roku.
W Szczawnicy można nie tylko wypoczywać i kurować się, ale również skorzystać z uroków białego szaleństwa. Na narciarzy czekają tutaj liczne trasy narciarskie. Najdłuższa z nich to 2-kilometrowa trasa na Palenicę z 4 krzesełkowym wyciągiem i oświetleniem, o przepustowości 2200 osób na godzinę. W Szczawnicy swój początek ma Droga Pienińska, czyli szlak pieszo – rowerowy biegnący wzdłuż Dunajca głównie po słowackiej stronie. Zamyka go słowacki Czerwony Klasztor. Liczne są również okoliczne szlaki konne. Warto dodać iż Szczawnicę otaczają obszary niezwykle cenne przyrodniczo i wybitne krajobrazowo: Pieniński Park Narodowy z unikalnym Przełomem Dunajca, PIENAP na Słowacji oraz Popradzki Park Krajobrazowy. Szczawnica jest idealną bazą wypadową na wspomniane tereny.
Szczawnica to miejsce, w którym w sposób szczególny kultywuje się miejscową tradycję oraz kulturę. Duża w tym zasługa Miejskiego Ośrodka Kultury. W Szczawnicy organizowane są liczne imprezy cykliczne, np. Święto Wód Szczawnickich, Letni Festiwal Muzyka nad Zdrojami, Festyn Polsko – Słowacki, Międzynarodowy Festiwal Górali Karpackich, Pieniński Festiwal Kultur Górskich, Lato Pienińskie i szereg innych wydarzeń tematycznych. Warto wspomnieć, iż w Szczawnicy aktywnie działa kilka zespołów muzycznych i regionalnych: Zespół Wokalno - Taneczny "Konsonans", Zespół dziecięcy "Forte", Młodzieżowy Zespół Wokalno - Instrumentalny "TOKATA", Wokalny Zespół Dziecięcy "Wiolinki", Regionalny Dziecięcy Zespół Pieśni i Tańca "Juhasy", Kapela góralska im. Dziadka Kubasa oraz Zespół góralski im. Jana Malinowskiego. W miasteczku istnieje również Szczawnicki Chór Kameralny.
Szczawnicę oraz jej okolice warto poznawać również za pośrednictwem placówek muzealnych. Punktem obowiązkowym jest Muzeum Pienińskie im. Józefa Szalaya z ekspozycją poświęconą historii Szczawnicy, etnografii regionu oraz działalności pisarza Jana Wiktora. Godna uwagi jest również Izba Regionalna obejmująca zbiory etnograficzne obrazujące życie codzienne Górali Pienińskich i Łemków Szlachtowskich, a także Galerię Jana Wierzby prezentującą metaloplastykę, korzenioplastykę oraz minerały Pienin. Dodatkowo warto nadmienić, iż w pijalni wód Magdalena prezentowane są cykliczne wystawy malarstwa, grafiki, rzeźby, tkanin miejscowych twórców.







