Tatry i Podhale

Mimo ogromnej popularności Tatr, są tacy którzy przyjeżdżają tutaj pierwszy raz i rozpoczynają swoją wielką przygodę z tatrzańskimi szczytami. Tatry są bardzo popularne ze względu na swoją różnorodność: od podgórskich łąk, dolin aż po nagie turnie co sprawia, że są one dostepne nie tylko dla wytrawnych alpinistów. Jednak w Tatrach może być bardzo niebezpiecznie i nie wolno o tym zapomnieć choćby na chwile - nagłe zmiany pogody, utrudnienia na szlakach w różnych porach roku sprawiają, że planując wyjście w wyższe partie należy się bardzo dobrze przygotować i poznać podstawowe zasady bezpiecznego poruszania się w górach.

„Taki tam spokój... Na gór zbocza
światła się zlewa mgła przezrocza,
na senną zieleń gór.”
- pisał Kazimierz Przerwa-Tetmajer urzeczony pięknem szczytów tatrzańskich oraz zachwycony malowniczą i tajemniczą przyrodą tych gór. Ktokolwiek uda się w te strony ulegnie podobnemu zauroczeniu.

Polskie Tatry dzielą się na Tatry Wysokie i Tatry Zachodnie. Te pierwsze zbudowane są głównie z granitów i gnejsów (skał magmowych). W krajobrazie da się zauważyć ostre turnie, liczne rynny, urwiska, doliny o przekroju w kształcie litery „U”, czyli typowy krajobraz polodowcowy. Ozdobą Tatr Wysokich są liczne, lustrzane jeziorka, w których przeglądają się okoliczne szczyty.

Najpopularniejsze miejsca odwiedzane przez turystów to:

  • Hala Gąsienicowa – wraz ze schroniskiem Murowaniec,
  • Dolina Pięciu Stawów Polskich – dojście do niej wiedzie doliną Roztoki, na początku której znajdują się wodospady zwane Wodogrzmotami Mickiewicza. W Dolinie Pięciu Stawów koncentrują się najpiękniejsze polodowcowe jeziorka. W pobliżu warto też zobaczy Siklawę- największy tatrzański wodospad o wysokości ok. 70m,
  • Rejon Morskiego Oka – najpopularniejszy cel wycieczek. Stąd prowadzi szlak na Rysy. Do Morskiego Oka kursują wozy konne, podwożąc najmniej wprawionych turystów,
  • Orla Perć – prowadzi tędy szlak, który jest uważany za najtrudniejszy w całych Tatrach polskich.

Znacznie łagodniejsze są Tatry Zachodnie, zbudowane ze skał osadowych (wapieni, dolomitów). Dzięki temu rozwijają się w nich zjawiska krasowe. Liczne są tajemnicze jaskinie. Charakterystyczne są też wywierzyska, czyli miejsca w których woda obficie wypływa z pomiędzy skał. W Tatrach Zachodnich najchętniej odwiedzane są:

  • Kasprowy Wierch – na szczyt można wyjechać kolejką. Działa tu także najwyżej położona w Polsce stacja meteorologiczna. To najczęściej szturmowany przez turystów i narciarzy szczyt tatrzański.
  • Czerwone Wierchy – ten masyw górski szczególnie zachwyca jesienią, kiedy porastająca szczytowe partie trawa przybiera kolor ..rudo-czerwony.
  • Dolina Kościeliska – znajdują się tu liczne jaskinie. Cztery z nich są udostępnione do zwiedzania. Turyści wędrujący tą doliną mogą odpocząć w schronisku na Hali Ornak.
  • Dolina Chochołowska – jest to najdłuższa z tatrzańskich dolin. To jedyne miejsce w Tatrach, gdzie dozwolony jest ruch rowerowy. Na miejscu czynna jest wypożyczalnia. Na rozległej Polanie Chochołowskiej znajdują się zabytkowe szałasy pasterskie i okazałe schronisko turystyczne. Wczesną wiosną polana ta, jak również całe podnóża Tatr pokryte są łanami fioletowych krokusów.
  • Ozdobą Tatr Zachodnich jest Giewont - rozpoznawany bezbłędnie przez każdego, ze względu na piętnastometrowy krzyż ustawiony na jego szczycie a także z uwagi na sylwetkę, przypominającą śpiącego rycerza. Jedna z legend opowiada o rycerzach śpiących właśnie pod tym szczytem, którzy obudzą się, gdy Polska znajdzie się w wielkim niebezpieczeństwie.

Tatry to góry dla wprawnych turystów. Większość szlaków jest bardzo trudna i wymaga wcześniejszego przygotowania. Wiele ludzi przypłaciło życiem swoją brawurę i brak rozwagi. Jeżeli nie ma się doświadczenia, lepiej zrezygnować z długiej wycieczki a udać się na spacer jedną z szerokich dolin. Do łatwiejszych szlaków należy droga do Morskiego Oka, czy Doliną Kościeliską lub Chochołowską. Na krótką wycieczkę można udać się do dolinek reglowych: Doliny Białego, Doliny Małej Łąki i Doliny Strążyskiej położonej u stóp Giewontu. Ważne, aby przed wyruszeniem na wycieczkę zawsze zapoznać się z aktualnie panującymi warunkami na szlakach.

Niemal cały obszar Tatr obejmuje Park Narodowy. Wytrawniejsi turyści mogą zatrzymać się w jednym ze schronisk górskich. Jednak większość przyjeżdżających w te strony spędza urlop w licznych miejscowościach podhalańskich o dobrze rozwiniętej bazie turystycznej.

Podhale to kraina historyczno-etnograficzna położona na północ od Tatr, z niepowtarzalną kulturą. Folklor podhalański cechuje charakterystyczna gwara, muzyka, taniec, stroje, obrzędy ludowe. Mieszkańcy tradycyjnie zajmują się wypasem owiec. Najpopularniejszą miejscowością Podhala jest Zakopane.

O Zakopanym słyszał każdy. To legendarna stolica Tatr, kurort przyciągający turystów „od zawsze”, nieustannie modny, zarówno latem jak i zimą. Do tego miasta, niezależnie od pory roku przyjeżdżają miliony turystów, a w sezonie nieraz trudno znaleźć wolne miejsce noclegowe bez wcześniejszej rezerwacji. Przez główny trakt spacerowo-handlowy Zakopanego – Krupówki codziennie przechodzą tłumy. Jest tu kolorowo i zawsze gwarno. Odwiedzających kuszą zarówno kramy z najpopularniejszymi regionalnymi przysmakami: oscypki, bundz, bryndza, a także niezliczone pamiątki „góralskie”. Mogą być one tradycyjne, jak maskotka świstaka, ciupaga lub kapelusik góralski, czy też nieco bardziej oryginalne, jak prawdziwa owcza skóra i wyroby rękodzieła ludowego..

Nieodłącznym elementem pobytu w Zakopanym jest wjazd kolejką linowo-terenową na szczyt Gubałówki. Góra ta leży naprzeciw masywu tatrzańskiego i rozciąga się z niej fantastyczny widok na całą panoramę Tatr.

Zakopane to ośrodek sportów zimowych. Stacje narciarskie znajdują się m. in. na Kasprowym Wierchu, Gubałówce, Nosalu, Polanie Szymoszkowej. Na stokach Krokwi mieści się kompleks skoczni narciarskich. Na odbywające się tutaj zawody przyjeżdżają specjalnie fascynacji podniebnych lotów nie tylko z Polski, ale i całego świata.

Zakopane to nie tylko zatłoczona miejscowość. Odnajdziemy również nostalgiczną stronę miasta. Spacerując po Pęksowym Brzysku, zabytkowym cmentarzu, zobaczymy mogiły znanych i zasłużonych dla Tatr ludzi.. Oglądając architekturę miasta nie sposób nie odczuć charakterystycznego „stylu zakopiańskiego”. Willa Pod Jedlami, Harenda, Atma, Koliba i Kaplica na Jaszczurówce to piękne drewniane budynki, ze spadzistymi dachami, zdobione typowymi dla budownictwa podhalańskiego ornamentami.

Białka Tatrzańska, Bukowina Tatrzańska, Murzasichle to miejscowości popularne wśród turystów a szczególnie upodobane przez amatorów zimowego szaleństwa. Duże kompleksy narciarskie, wraz z doskonale rozwiniętym zapleczem noclegowym zapraszają zimą wszystkich spragnionych aktywnego wypoczynku.

Szukający spokoju chętniej wybiorą mniejsze miejscowości: Kościelisko, Witów, Chochołów (prawie w całości zabudowany oryginalnymi chałupami góralskimi o jasnym kolorze drewna wynikającymi z tradycji corocznego mycia domów przed Wielkanocą), Czarny Dunajec, Ciche, Stare Bystre, Rogoźnik, Czerwienne (znajduje się tu sanktuarium Bachledówka), Poronin, Szaflary, Biały Dunajec.

Nieco dalej na północ położone jest największe miasto Podhala - Nowy Targ. Tu zbiegają się wody Białego i Czarnego Dunajca tworząc Dunajec, który w dalszym biegu wcina się w wapienne skały Pienin. Nieopodal znajduje się mała wieś, ale datowana już na początki XIII wieku– Ludźmierz. Mieści się tu znane sanktuarium maryjne. Na granicy z pasmem Gorców ulokowane są: Łopuszna (związany z nią był filozof ks. Józef Tischner, a także ród Tetmajerów), Harklowa, Dębno Podhalańskie (z wpisanym na listę UNESCO drewnianym kościółkiem św. Michała Archanioła).

Podhale ma dogodne połączenie z resztą Polski. Do Zakopanego prowadzi linia kolejowa a także droga krajowa z Krakowa, zwana potocznie „zakopianką”, którą w każdy weekend przemierzają tysiące aut.

Co roku w Tatry przybywają tłumy turystów, z których wielu nie poprzestanie na jednej wizycie i na pewno będzie tu wracać.

autor: Joanna Kołodziejczyk
Odwiedziłeś interesujące miejsca, masz ciekawe wspomnienia z wypraw po Polsce, chciałbyś je zaprezentować użytkownikom ruszajwpolske ? Zajrzyj do sekcji Współpraca i skontaktuj się z nami.